Nunaateqarneq Orpippassuaateqarnerlu

Periarfissat nutaat

Silap pissusiata allannguutai Kalaallit Nunaanni orpippassuaateqarnissamut nunaateqarnissamullu periarfissanik nutaanik ammaassipput. Ilaatigut naatsiianik naatitsilluni misileraanerit Kalaallit Nunaata siunissami inuussutissat ilaannik imminut pilersulersinnaaneranut periarfissanik oqaluuserisaqarnissamut periarfissiipput. Kisiannili maannamut nunaateqarneq orpippassuaateqarnerlu killilimmik ingerlanneqarpoq, sulianillu amerlasuut misileraatitut ingerlanneqarput.

 

Nunalerinermi Siunnersuisarfik, Kalaallit Nunaanni nunaateqarfinnut orpippassuaateqarfinnullu tapertaasoq malillugu, nunaateqarfiit nunaateqarnermik pingaarnertut inuussutissarsiuteqarfiusut 50-it nalunaarsorneqarsimapput. Taakku amerlanersaat savaaqqanik savanillu kinguaassiortitsinermik suliaqarput, maannarpiarlu savat savaaqqallu 50.000-it missaanniipput. Nunaateqarfiit amerlanersaat Kalaallit Nunaata kujataani, kiannerusumik naatitsivigiuminarnerusumillu silaannaqartumi inissisimapput. Silap pissusiata allannguutai sumiiffimmi tunisassiornermut pissutsinut sunniuteqareerput, aammalu Kalaallit Nunaanni nunaateqarnermi atugassarititaasunik pitsaanerusunik pilersitseqataaffioreerlutik.

 

Silap pissusiata kissarnerulernerata kingunerisaanik piffissaq naatitsiviusartoq sivisunerulersimavoq, aammalu piffissami naatitsiffiusumi kissassuseq agguaqatigiissillugu kissarnerulersimalluni. Savaateqarnermut tamanna aasaanerani piffissat ivigartorfiusut sivisunerulernerinik, aammalu ivigartorfiusut annerulernerinik kinguneqarpoq. Nunalerinermi naatsitsisarnermut tunngatillugu atugassarititaasut pitsaanerulernerat annertunerusumik naatitsisalernermik kinguneqarpoq, aammalu naatsiianik naatitanillu naatitsinissamut periarfissanik annertusititsilluni. Tamanna ukiuni kingullerni 20-ni, silap pissusiata kissarnerulernerata neruminnerulerneratalu kingunerisaanik kalaallit nunaatillit akornanni nunalerinermi naatitsisarnerisa annertusinerisigut ersiuteqarpoq.

 

Taamatuttaaq Kalaallit Nunaata kujataani orpippassuaateqarnermut periarfissanik pitsannguiffiuvoq. 2009-mi Københavnimi silap pissusia pillugu ataatsimeersuarnermi juullip orpia, Kalaallit Nunaata kujataaneersoq, Kalaallit Nunaanni silap pissusiata allannguutaasa periarfissaliissutaannut ilisarnaatitut Kalaallit Aallartitaqarfiannut umiarsuakkut nassiunneqarpoq. Misileraalluni naatitsivinni orpiit tikititat assigiinngitsut naatinneqartarlutik misilerarneqarput, aammalu orpiit sinerissamut qanittumiittartut, pingaartumillu orpiit meqqutaasallit, orpinnit nunavimmiinnerusuni naasartunit naalluarnerusartut paasineqarpoq. Tamatumunnga orpiit silap allanngortarnerinut akiuussinnaanerunerat peqqutaatinneqarpoq, tamannalu maanna misileraanerit ingerlaqqinnerini tunngavigineqarpoq.

 

Aamma silap pissusiata kissarnerulernerani orpiit killeqarfiisa avannarparnissaat, aammalu nunalerinermi periarfissat avannamut annertusineqarsinnaanissaat ilimanaateqarpoq. Maannamulli Nuup Paamiullu eqqaanni nunaateqarfiit pingasuinnaapput, taakkunanilu atugassarititaasut suli killeqarput.

 

… unammilligassallu

Silap pissusiata kissarnerulernera aamma unammilligassaqarpoq. Ukiuunerani silap kissarnerulernerata kingunerisaanik siallernerusalernera nunap sermeqarnerulerneranik kinguneqarsinnaavoq, tamannalu ukiuunerani ivigartorfinnut ajoqutaasinnaavoq. Aamma ukiuni qulini kingullerni aasaanerata panertarnera akulikinnerusimavoq, tamatumalu kingunerisaanik ivikkanik nerukkaatissanillu naatitsisinnaanermut periarfissat killeqarput. Taamaakkaluartoq Nunalerinermi Siunnersuisarfik naliliivoq, silap pissusiata allannguutaasa sunniutissai tamakkiisut nunaateqarnermut orpippassuaateqarnermullu iluaqutaajumaartut.

 

Upernaviarsummi misileraavik

Upernaviarsuk Namminersorlutik Oqartussat nunalerinermik ilinniarfiutigaat, tamatumalu peqatigisaanik misileraaviuvoq, naatitassanik nutaanik naatitsisarnermik savaateqarnermillu misileraaffiusoq. Misileraavik Kalaallit Nunaata kujataaniippoq, Qaqortup eqqaaniilluni, aammalu ilinniartut 15-it missaanniittut ilinniakkanut pingasunut agguagaapput. Misileraavimmi ivikkat ukiuni arlalinni ukiisartut, ivigartugassatut nerukkaatissatullu atorneqarsinnaasut immikkut sammineqarput, kiisalu nerukkaatissat ukiumi ataatsimi naasartut allat misileraatigineqarlutik. Tassani silap pissusiata allanguutaasa kingunerisaanik silap kissarnerulernissaa pisariaqartinneqarpoq. Aamma naatitsiviit igalaamernit, seqernup qinngornerinit kissarnerulersinneqartartut atuilluni misileraasoqarpoq, taakkunanilu tomatiniit aammalu icebergsalatiniit broccolinut naatinneqarsinnaapput.

 

Kalaallit ilisimatusaatitut naatitsisarnerat    

Kalaallit ilisimatusaatitut naatitsisarnerat silap pissusiata allanngutaasa nassatarisaanik periarfissanut takussutissiissutitut atorneqarpoq. Ilisimatusaatitut naatitsisarnermi Kalaallit Nunaanni orpiit naasinnaaneri misissuiffiginiarlugit qaqqani nunanilu issittuni orpippassuit killeqarfiini orpiit orpikkallu katersukkat ikkussuunneqartarput. Ilisimatusartut, kalaallit ilisimatusaatitut naatitsisarneranni suleqataasut oqaatigaat, naatitat silap pissusianut tikkuussissutitut pitsaasuusut, taamaalillutillu silap pissusiata allannguutaasa periarfissarititaanik paasisaqarnerunissamut iluaqutaasinnaasut.

Landbrug og Skovbrug

Nunalerinermik Siunnersorteqarfik

Kalaallit Nunaanni Namminersorlutik Oqartussat

Piniarnermut aallaaniarnermullu immikkoortortaqarfik

Københavns Universitet – Orpippassuit Nunaannarlu

Kalaallit ilisimatusaatitut naatitsisarnerat

Global Weirding

Se flere videoer...