Erngup nukinga

Kalaallit Nunaat imermik annertuumik isumalluuteqarpoq, aammalu erngup nukinganut annertuunik aningaasaliisarnerit aqqutigalugit iluaqutigilersimallugu. Ukiut amerlasuut ingerlanerini IST-p 1%-iata missaanik ukiumut aningaasaliisarneq aqqutigalugu ullumikkut nukissamik pilersuinerup 50%-ia sinnerlugu nukissiuutinit ataavartunit pissarsiarineqartarpoq. CO2-mik aniatitsiviunngitsumik nukissiuuteqarnerup saniatigut erngup nukinga imminut pilersornermik annertusititsivoq,  aammalu uuliamik pinngitsuuisinnaannginnermik annikillisitsilluni, tamannalu silap pissusianut, niuernerup oqimaaqatigiinneranut akillu allanngorannginnerinut iluaqutaavoq.

 

Kalaallit Nunaanni erngup nukinganik innaallagissiorfiit tallimaapput, kingulleq Ilulissani 2013-imi atorneqalerluni. Tamatuma kingunerisaanik Kalaallit Nunaanni illoqarfiit annerit sisamat erngup nukinganik innaallagissiorfinnit pilersorneqalerput. Matuma kinguliani erngup nukinganik innaallagissiorfinnut assigiinngitsunut, taakku pilersugaannut, ukiunut aallartiffiinut pisinnaasaannullu tamarmiusunut takussutissiaq takusinnaavat:

 

Ateq

Pilersuiffik

Aallartiffik

Pisinnaasaq megawatt-inngorlugu

Utoqqarmiut Kangerluarsunnguat

Nuuk

1993

45 MW

Tasiilaq

Tasiilaq

2004

1,2 MW

Qorlortorsuaq

Narsaq og Qaqortoq

2008

7,2 MW

Sisimiut

Sisimiut

2010

15 MW

Paakitsoq

Ilulissat

2013

22,5 MW

 

Erngup nukinganik innaallagissiorfinni arlalinni nukissiaq sinneqarpoq, taamaalillunilu ungasianiit kiassarnermut innaallagissamik atuisoqarsinnaavoq. Taamaalilluni maanna gassinik silaannarmik kissakkiartortitsisartunik aniatitsinertaqanngitsumik kiassarnermik tunisassiornerup qaffakkiartornissaa qulakkeerneqarpoq.

 

Misissueqqaarnerit

Erngup nukinganik innaallagissiorfimmik nutaamik sumut inissiisoqassanersoq paasiniarlugu piareersaatit misissuinerillu annertuut pisariaqartinneqarput. Nittaalariaatsit, nunap ilusaa ujarassiuut suliassaat misissorneqartussaapput, aammalu imermik isumalluutit ullumikkut qanoq isikkoqarnersut, kiisalu siunissami qanoq ineriartussanersut takorloorniarneqartarput. Engup nukinganik innaallagissiorfiliornissamut aningaasaliissutissat annertuut pisariaqartinneqartarput, aammalu aningaasaqarnikkut avatangiisitigullu atasinnaassutsit eqqarsaatigineqarnissaat pingaaruteqarpoq.

 

Ukiut tamaasa erngup nukinganik isumalluutinik misissueqqaarnissamut aningaasanut inatsimmi aningaasanik immikkoortitsisoqartarpoq. Misissuinerit Namminersorlutik Oqartussani Silap Pissusianut Nukissiuuteqarnermullu Immikkoortortaqarfimmit aqunneqartarput, aammalu Kalaallit Nunaanni Misissueqqaarnerit Asiaq-mit ingerlanneqartarlutik, taassumalu akuttunngitsumik nukissiornermi pilersuivik Nukissiorfiit qanittumik oqaloqatigisarpaa.

 

Misissuinerni sumiiffiit illoqarfinnut qanittumiittut, nukissiornermi annertuunik annaasaqarfiunngitsumik innuttaasunut amerlanerusunut pilersuiviusinnaasut aallunneqartarput. Ungasissumiit innaallagissamik assartuinermi annaasat annertusarput, taamaattumillu sumiiffinni inukinnerusuni erngup nukinganik innaallagissiorfiliornissaq killilerneqartarpoq. Tamanna sooq illoqarfiit minnerit nunaqarfiillu suli uuliamik atuilluni nukissamik pilersorneqarnissamik pinngitsuuisinnaannginnerannut nassuiaatissat ilagaat.

Vandkraft